Gesprek met een creationist (4)

Play

In januari van dit jaar, 2016, was het de 40ste verjaardag van de publicatie van het boek ‘De zelfzuchtige genen’ van Richard Dawkins. Ik wou daarmee nog eens het belang van deze bevindingen in de kijker zetten, maar het duurde niet lang of een creationist reageerde op mijn bericht dat Dawkins en anderen een geloof hebben in wat zij ‘evolutie’ noemen, iets wat nooit bewezen is. Dat was de start van een lange discussie die ik jullie niet wil onthouden.

Inleiding
Goeiedag, het is vandaag zondag 4 december 2016, ik ben Jozef Van Giel en dit is de 299ste aflevering van deze podcast.
In februari heb ik op een discussieforum een bericht gezet naar aanleiding van de 40ste verjaardag van de publicatie van het boek ‘De zelfzuchtige genen’ van Richard Dawkins. Ik wou daarmee nog eens het belang van zijn bevindingen in de kijker zetten, maar het duurde niet lang of een creationist reageerde op mijn bericht dat Dawkins en anderen een geloof hebben in wat zij ‘evolutie’ noemen, iets wat nooit bewezen zou zijn.
Het vervolg was een vrij lange discussie en vandaag horen jullie het vierde en laatste deel.
Vorige keer hoorden jullie hoe ik uitleg aan Franshwa dat de definitie van wetenschap wel degelijk van toepassing is op de evolutietheorie. Franshwa had ons de 6 voorwaarden voor wetenschappelijkheid voorgelezen uit het Oxford woordenboek. We hebben toen de eerste 3 voorwaarden behandeld.
We hebben uitgelegd dat systematische observatie, metingen en experimenten wel degelijk van toepassing zijn op de evolutietheorie. Vandaag behandelen we de formulering van de wetten van de evolutietheorie, het testen en de modificatie van hypothesen. Tenslotte behandelen we ook zijn andere argumenten.
Gesprek met een creationist (4)

4. Formulering

Ja, natuurlijk. De drie wetten van de evolutie die ik aan het begin uitgelegd heb, zijn een zeer accurate en concrete formulering. Het is zo nauwkeurig dat je een computeralgoritme kan schrijven om het te simuleren. Er bestaan heel veel dergelijke simulaties. Ik heb naar enkele ervan verwezen in de notitiepagina. ( hier en hier )  Ze leggen in detail uit hoe ze werken en hoe je de resultaten moet interpreteren . Deze werken voor evolutie op dezelfde manier als de programma’s die door ingenieurs gebruikt worden om newtoniaanse fysica te simuleren om het gedrag van hun ontwerpen te voorspellen, maar in plaats van de wetten van Newton, zijn de weten van de evolutie er in een algoritme verwerkt.

5. Testen

Natuurlijk kan je evolutie testen. Evolutie maakt voorspellingen zoals ik in stap 3 heb uitgelegd en het is mogelijk om ze te testen. Het E-coli experiment is een voorbeeld waarop de validiteit van de theorie getest wordt. Ook de zoektocht naar de Tiktaalik test de theorie.

6. Modificatie van hypothesen

Wel, mijn originele tekst waarmee deze discussie begon is een voorbeeld van een modificatie van de hypothese op basis van nieuwe inzichten. Darwin had door observatie vastgesteld dat soorten evolueren en leidde daaruit zijn theorie af. Maar hij had er geen idee van welke mechanismen de drijvende kracht waren achter biologische evolutie. Hij wist totaal niet hoe erfelijke informatie van ouder op kind werden overgedragen. In feite dacht Darwin dat overerving ongeveer werkte zoals het mengen van verf. Je erft een mengsel van eigenschappen van jouw ouders.
Onafhankelijk van Darwin, maar rond dezelfde periode ontdekte Gregor Mendel (tussen haakjes een pater Benedictijn) de wetten van de erfelijkheid. Beide wetenschappers hebben elkaar nooit gekend. Mendel ontdekte dat erfelijke eigenschappen in discrete pakketjes werden doorgegeven en dat deze soms van de moeder en soms van de vader kwamen afhankelijk van een principe van dominantie van de ene eigenschap op de andere. Hij ontdekte dit onder andere met zijn beroemde experimenten met erwten. Nu weten we dat het nog iets complexer is dan wat Mendel ontdekte, maar zijn principe zat al een stuk dichter bij de werkelijkheid. Mendel wist echter ook niet hoe deze informatie tussen de generaties werd doorgegeven. Het is interessant om te weten dat beide wetenschappers elkaar nooit gekend hebben en toch tot met elkaar consistente conclusies kwamen.
De volgende doorbraak kwam er toen chromosomen ontdekt werden, gevolgd door het DNA en de codering van genen op basis van 4 letters die gevormd worden door de basen gevormd door de 4 basen Adenine, Thymine, Cytosine en Guanine. Reeksen van deze letters coderen telkens voor de productie van eiwitten. Elk eiwit heeft zijn eigen code. Dankzij de ontdekkingen van onder meer Watson en Crick werd het mogelijk om de geheimen van het leven beetje bij beetje te ontrafelen. Maar de nieuwe inzichten over het bestaan van genen bracht ons tot een nieuw beeld en het resultaat was het inzicht dat Dawkins in zijn boek ‘De zelfzuchtige genen’ beschreef. Dat is precies de reden waarom ik zo enthousiast was om mijn originele tekst te plaatsen.
Dat is inderdaad de sterkte van wetenschap. We voeren experimenten en observaties uit en wanneer het niet klopt, dan moeten we onze theorieën herzien of verfijnen. En dat is precies wat er gebeurde met evolutie. We hebben nu inzichten in zijn mechanismen waar Charles Darwin zelf niet van kon dromen. Vergelijk dat met heilige boeken: iedereen blijft vasthouden aan een boek van 2000 jaar oud en wanneer de observaties niet overeenkomen, dan worden de observaties liever genegeerd dan dat de boeken aangepast worden.

Zo, dat was het zwaarste deel van jouw document, maar toch niet echt zwaar… Over de rest van jouw analyse hebben we enkele dingen te zeggen:
1) Je zegt dat jouw standpunt niets met religie te maken heeft, maar slechts twee zinnen verder verwijs je toch naar religieuze concepten. Als je mij wil overtuigen dat jouw standpunt niets met religie te maken heeft, zal je me moeten overtuigen met bewijsmateriaal, niet door jouw persoonlijke geloof nog eens uit te drukken. Dingen zeggen als “omdat God Leeft (zijn hoofdletters) en controle heeft over Zijn Creatie” is geen bewijs. Zo’n argument wordt magisch denken genoemd. Wat je daar eigenlijk aan het doen bent, is het volgende: telkens dat je het antwoord niet kent, zeg je dat het de hand van God moet zijn. Er zijn twee problemen met die manier van redeneren. Ten eerste, doet het je stoppen met verder te denken. Maar, zoals Einstein zei, mag je nooit stoppen met denken. En ten tweede: jouw religie zit dan in een moeilijk positie, want telkens dat er een duidelijk begrip komt van iets waarvoor je beroep gedaan hebt op jouw God, zal je een stukje van die God verliezen… of je zal blind de feiten moeten negeren.
2) Verder kom je voortdurend terug met je argument dat niets beter kan worden zonder intelligentie. Dat wordt het argument van persoonlijk ongeloof genoemd. Het is niet omdat je zelf niet kan begrijpen hoe iets kan werken dat het niet werkt. Maar eigenlijk begrijpen we heel goed hoe het kan werken. Nogmaals, lees de boeken die ik je in mijn vorige tekst heb aangeraden.
3) Jouw vraag waarom ik dan naar de universiteit zou gaan, wordt een ‘non sequitur’-argument genoemd. Het is niet omdat evolutie problemen (van adaptatie) kan oplossen, dat ze het énige mechanisme is om problemen op te lossen. Maar ideeën die in onze hersenen evolueren, zijn eigenlijk memen die evolueren waarbij het selectieproces hun bruikbaarheid is om problemen op te lossen. Soms doen we ook experimenten met de ideeën die we hebben en als het experiment mislukt, dan overleeft dat idee niet, maar als het wel lukt, dan kunnen we het verder laten evolueren tot een nog beter idee. Daniel Dennett illustreert dit met behulp van de kano’s van de Polynesiërs.  Hij legt erin uit dat de zeewaardige kano waarmee de Polynesiërs de Indische en stille oceaan veroverd hebben, uitgevonden werd door… de zee. De Polynesiërs bouwden altijd maar nieuwe kano’s op basis van het model van kano’s die ze eerder bouwden, maar met wat variatie. Daarna lieten ze de kano’s te water. Sommige zonken in een storm en andere keerden terug. Nieuwe kano’s werden gebouwd op basis van de kano’s die terugkeerden. De Polynesiërs zorgden enkel voor de voortplanting en de variatie in de kano’s, maar de zee zorgde voor selectie.
4) “Googel het” is geen bewijs. Als je me bewijsmateriaal wil tonen dat ingaat tegen mijn opinie, dan is “googel het” een lui antwoord. Je zou zelf moeten zoeken naar concrete tegenvoorbeelden zoals ik dat voor jou deed. Dat vraagt tijd en energie. Om je een idee te geven: ‘Evidence for evolution’ googelen leverde me net 508 miljoen resultaten op, ik heb er enkele uitgepikt om je concreet de mogelijkheid te geven deze na te trekken.
Ik denk dat ik tamelijk goed weet wat er in de bijbel geschreven staat, maar ik ben er niet zeker van dat jij het goed weet. Heb je al eens gelet op alle interne tegenstrijdigheden en onvolledigheden erin? Heb je gemerkt dat er in Genesis twee scheppingsverhalen staan die elkaar tegenspreken? In Gen. 1:25 schiep God de mens na de andere dieren en schiep hij man en vrouw tegelijk, maar in Gen 2:18 wordt de man eerst geschapen, dan de andere dieren en tenslotte de vrouw. Op de eerste dag creëerde hij dag en nacht (1:5) maar de zon wordt pas op de vierde dag geschapen. En de maan wordt ook een ‘licht’ genoemd, maar nu weten we dat de maan alleen maar een reflector is van het zonlicht. Heb je je ooit afgevraagd waarom kangoeroes, lama’s en koala’s in het verhaal van de ark van Noah niet voorkomen? De reden is gewoon omdat de auteurs geen weet hadden van het bestaan van Australië en Amerika, maar God zou die wel moeten gekend hebben, niet?
Maar ik heb nog slecht nieuws voor jou. Als je evolutie verwerpt omdat het in strijd is met jouw heilige schriften, dan zal je ook astronomie, kosmologie, elektromagnetisme en relativiteitstheorie moeten verwerpen. Ook belangrijke delen van de moderne geneeskunde. Zoek het maar uit. Vergelijk maar wat er in de heilige schriften staat en wat we weten op basis van deze wetenschappelijke disciplines. Bijvoorbeeld: de zon draait niet rond de aarde, de aarde is niet plat, donker is niet iets, maar het gebrek aan elektromagnetische straling tussen 400 en 800 nanometer, ziektes worden veroorzaakt door ziektekiemen, niet door demonen en je kan die ziektekiemen niet afwerpen op varkens die zich vervolgens in de ravijn storten. (Mc 5:6-13)
Opnieuw: er is een grote consensus over de feitelijkheid van de evolutietheorie, er bestaat een berg aan bewijs voor. Verder zijn er een hoop andere wetenschappelijke disciplines die zich op de evolutietheorie baseren om nieuwe inzichten te verwerven, zoals de evolutie van ziektekiemen, evolutionaire psychologie, de patronen van ecosystemen in verschillende omgevingen, etc… Dat is de reden waarom ik het classificeerde als één van de zes fundamentele theorieën. Als je eraan twijfelt dat evolutie zo fundamenteel is voor andere wetenschappen, neem dan geneeskunde: ga dan eens naar de grootste database van medisch wetenschappelijke peer reviewed papers, PubMed, en doe een zoekopdracht voor de term ‘Evolution’. Ik heb het net voor jou gedaan en ik kreeg 433.406 resultaten!  Met zoveel resultaten kan je toch niet meer ontkennen dat evolutie cruciaal is om de geneeskunde te begrijpen. Het is nog erger, wanneer je het woord ‘evolution’ in het zoekveld begint te typen, dan krijg je van de zoekmachine allerlei alternatieve termen voorgeschoteld waarop je verder zou kunnen zoeken. Onder die voorstellen vind je dan ‘menselijke evolutie’, ‘genenevolutie’, ‘moleculaire evolutie’, ‘evolutionaire genetica’, ‘experimentele evolutie’ om er maar enkele te noemen.
Nog altijd niet overtuigd? Ik zou verrast zijn als dat zo was, het is niet gemakkelijk om van gedacht te veranderen over een wereldvisie die je al sinds je kindertijd had. En het is nog moeilijker als je omgeving van dezelfde opinie is. Toch zou ik je nog eens willen overtuigen om één van de boeken te lezen die ik eerder al noemde.
Om te eindigen wil ik je verwelkomen in de 21ste eeuw.

Zoals te verwachten was, heb ik Franshwa niet kunnen overtuigen.
Na dit antwoord van mij heeft het enkele weken geduurd voor hij reageerde. Ik heb toen niet meer gereageerd, zoals ik aan het begin van mijn laatste tekst al gezegd had.
Het antwoord dat dan kwam was zeer verward. Hij verweet me ook omdat ik voortdurend referenties gaf van mijn argumenten omdat dat bewijst dat ik zelf niet in staat ben om mijn eigen argumenten te bedenken. En ik die dacht dat ik daardoor net aantoonde dat ik grondig probeerde te zijn, maar hij vindt blijkbaar dat je pas grondig bent als je alles uit je duim zuigt… Enkele andere mensen, waaronder Olivier uit het eerste deel hebben toen nog gereageerd en kregen heel snel een Gish Gallop over zich. Hoe meer de discussie vorderde, hoe meer Franshwa zich terugtrok tot het citeren van Bijbelverzen en spuwen van wartaal.

De techniek die ik hier gebruikte, is over het algemeen ook niet erg effectief, maar het was wel leuk. Een veel betere methode kan je zien op de video’s van Antonio Magnabosco, met de naam ‘Street Epistemology’ (SE). Magnabosco maakt hierbij gebruik van de socratische methode. Hij interviewt iemand over zijn geloof. Hij doet dit enkel als de persoon instemt. Hij stelt vragen en vraagt door waardoor op een bepaald ogenblik de geïnterviewde zich vastrijdt en daardoor begint te twijfelen aan zijn eigen overtuigingen. Hij start meestal met de vraag: “Geef eens aan op een schaal van 1 tot 100, hoe sterk je geloof in iets is.”

En tenslotte: als je er nu eindelijk werk van wil maken om ‘over het ontstaan der soorten’ van Darwin te lezen: enkele jaren geleden heb ik het volledig ingesproken voor Librivox. De link vinden jullie op de notitiepagina van deze aflevering en op de pagina ‘luisterboeken’ op onze website. Daar vind je trouwens nóg een verzameling boeken die ik insprak. En nog een tip: als je eindelijk werk wil maken van dat beginnen sporten: ik heb een start to run-programma gemaakt waarmee je niet alleen trainingsinstructies krijgt om van 0 naar 5 kilometer in 23 lessen te gaan, maar bovendien beluister je tussendoor ook het beroemde boek van Darwin. Na 23 lessen kan je niet alleen 5 kilometer aan een stuk lopen, bovendien heb je het basiswerk over evolutie beluisterd.

Het citaat
Het citaat van vandaag komt van Voltaire. Voltaire zei:

Alle mensen worden geboren met een neus en tien vingers, maar niemand werd geboren met kennis van God.

Bronnen
Link naar het boek ‘de zelfzuchtige genen’ van Richard Dawkins
Talk Origins
Hier  en hier  vind je voorbeelden van programma’s die evolutie simuleren op dezelfde manier als de programma’s die door ingenieurs gebruikt worden om newtoniaanse fysica te simuleren om het gedrag van hun ontwerpen te voorspellen.
Gregor Mendel
Het argument van persoonlijk ongeloof.
De 4 basen die de letters van het DNA uitmaken: Adenine, Thymine, Cytosine en Guanine.
Het argument van persoonlijk ongeloof.
Daniel Dennett over het ontstaan van de Polynesische canos  Zoek in die tekst naar: “Polynesian” om dat deel te vinden.
In Gen. 1:25 schiep God eerst de dieren en dan de man
In Gen 2:7 en 2:18 schiep God eerst de man [2:7] en dan de dieren [2:18-19] Volgens Marcus hoofdstuk 5 doet Jezus demonen van een zieke man naar varkens vluchten, die zich vervolgens in de ravijn storten. (Mc 5:6-13)
Toen ik ‘Evolution’ als zoekterm in Pubmed ingaf, kreeg ik 433.406 resultaten!

Link naar luisterboek ‘Ontstaan der soorten
Link naar youtubekanaal Street epistemology.

Wees de eerste om te reageren

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *